انتخاب من برای شما _مصاحبه محسن سنجری با مرتضی فدایی _من و مرتضی فداکار در مسیر تهیه تاریخ صنعت چای ایران گذارم به کوچه ای در خمیر کلایه افتاد که محل سکونت مرتضی فداکار است که خواهرش همسر قوام السلطنه شد. داستان جالبی است زندگی قوام که مطرود حکومت ها بود و برادرش عاقد قرارداد 1919. اما بی گمان هم او هم برادرش از بازیگران مهم صحنه سیاست ایران هستند. خصوصا قوام که هر وقت اوضاع به هم می خورد سراغش را می گرفتند. همسرش را که او هم از قاجار بود بسیار دوست داشت اما بی فرزند ماندن هم حرف و حدیث های خودش را دارد. این بود که یکی از زنان چایکار را با شرایط خاصی به زنی گرفت و او هم قوام را به آرزوی داشتن وارث رساند.داستانش در تاریخ گفته شده. من هم البته چیزهایی پرسیدم که پیرمرد مهیای جواب نبود. بیشتر از کارخانه نو می خواستم بدانم و منش قوام که اغلب عمر را در املاکش در لاهیجان گذراند. پیرمرد به من گفت در بازکیاگوراب در مسیر رسیدن به کارخانه کانال آبی است که یک طرفش مال توکلی ها و طرف دیگرش مال قوام بود. قوام هم که جریان آذربایجان را سامان داده بود حسابی به لاهیجان رسید و دبستان و یتیم خانه و کارخانه چای دایر کرد و حتی برای کارگران کارخانه چای خانه ساخت که تا حال نیز پابرجا هستند. البته دنیا با قوام خوب تا نکرد. این کشتیبان پیر از پس طوفان ملی شدن نفت برنیامد و اموالش مصادره شد. حسین قوام نیز در سال 1362 در گذشت. مرتضی گفت حسین با دختر یا خواهر سناتور مسعودی ازدواج کرد. مرتضی در پاسخ سوالم که چه طور قوام خواهرت را انتخاب کرد گفت خواهرم زهرا قوام (بر این فامیل تاکید بسیار کرد) زرنگ بود و در واقع به قول محلی ها کلانتر محل و زیبا. گفت که خواهرش هنوز زنده است و ساکن تهران. از عبدالعلی ارض پیما و علی نیری و حسین جهانگیری هم گفت که کارشناسان کارخانه قوام بودند. این را بگویم که مرحوم دکتر باقر عاقلی نام همسر لاهیجانی قوام را زهرا فدایی نوشته است. از پیرمرد قول گرفتم که یک بار دیگر به سراغش بروم و او هم گشتی در صندوق خاطراتش بزند. این عکس ها حاصل ملاقات نیم ساعته من با مرتضی فداکار است. البوم عکسش چنان رطوبت گرفته بود که امکان برداشتن عکس نبود. گفت که خیلی ها به سراغش امده اند و تجسس تاریخی. امیدوارم کسانی که در باره قوام و حضورش در لاهیجان مطلب و عکسی دارند مرا بی خبر نگذارند.

مرتضی با خواهر زاده اش حسین قوام یا تنها پسر احمد قوام سلطنه

https://plus.google.com/u/0/109856851915329819649
لینک صفحه اقا سید محسن سنجری نویسنده مطلب

خمیر کلایه لاهیجان محل سکونت مرتضی  فداکار است که خواهرش همسر قوام السلطنه شد. در محله ی خمیر کلایه از قدیم آقا مرتضی را بخاطر داشتن خال سیاه بزرگ طرف راست صورتش به مرتضی خالدار میشناسند و کمتر مردم خمیر کلایه از اسم فامیلی اش آکاه هستند . مرتضی فداکار مردی آرام و مودب است .
دیگر شوهر خواهرش یا باجناق قوام اوسا عباد سفال چین بود که مرحوم شد . یادم هست اوس عباد لاهیجانی بلد نبود وبا لهجه رشتی صحبت میکرد