دیلمان , منطقه ای تاریخی است که در محدوده شهرستان امروزی سیاهکل واقع شده‌است .نام دیلمان به نوشته روانشاد افشین پرتو ترکیبی است از سه پاره واژه دیل و ام و ان. دیل به معنی جایی است که در آن دام نگه می‌دارند و ام پسوند نمایشگر ارتفاع و بلندی است و ان پسوند مکان. در نتیجه معنی این ترکیب جای بلند نگهدارندگاه دام است و در حقیقت دیلمان سرزمین بلندی است که در آن دامداری می‌گردد. این منطقه تا قرن پنجم هجری دیلم نامیده می‌شد و از همان زمان در متون تاریخی نام دیلمان, دیلمیان و دیلمستان دیده می‌شود که بسیاری از مناطق همجوار خود را هم شامل می شد. دیلمان را خاستگاه اولیه سومریان نیز دانسته اند. گفته می شود; سومریان از اقوام باستانی ساکن در جنوب عراق فعلی ,یعنی بین النهرین وشمال خلیج فارس بودند که تمدنی حدود هفت هزارساله دارند.بر پایه برخی نوشته ها ,نیاکان سومری ها از راه دریا واز جایگاهی به نام دیلمون که به ظن بسیار قوی همان دیلمان مورد نظر ماست به جنوب رفته وتمدن سومر را در بین النهرین بنیان گذاشتند که اگر این موضوع صحت داشته باشد سومریان راهمانند گیلانیان از نژاد کاسپی باید دانست و سواحل جنوبی دریای کاسپین را جایگاه اولیه سومریان بایدشمرد. گیل گمش یکی از شاهان سومر واز شهر اوروک بود که سالها بر سومریان حکمرانی کرد.این شخص که نامش به قولی یاد آور قوم باستانی گیل یا گیلک است, داستانی از او برجا مانده که به حماسه "گیل گمش" معروف است وقدیمی ترین آثار حماسی ادبیات دوران تمدن باستان به شمار می رود. دوستان جهت آگاهی بیشتر درباره سومریان میتوانند به کتاب; نیاکان سومری ها ,پژوهش وتالیف دکترمحمدعلی سجادیه که بوسیله بنیاد نیشابور ،منتشر شده، رجوع نمایند. عکس از مجموعه:علی رکنی دیلمی